Vanaf circa 1800 · Langstraat
Langstraat 5 en 7 in Weert: van voermansbedrijf tot winkelpand
Een gevelsteen met het opschrift ‘ANNO 1803’ herinnert aan de tijd dat Langstraat 5 en 7 één groot complex vormden. Achter een straatgevel van negentien meter breed lag een terrein van meer dan vijftig meter diep. Hier woonden en werkten voerlieden, leerlooiers en winkeliers. De geschiedenis van de panden verbindt de families Peeters en Clercx met bekende Weerter winkelnamen.
Rond 1800 was het complex eigendom van Jan Mathijs Peeters en zijn echtgenote Catharina Isabella Verstappen. Peeters, wiens naam ook als Peters werd geschreven, was voerman. Hij verdiende zijn brood met het vervoer van goederen.
Midden in de gevel lag een poort die toegang gaf tot een achtergelegen binnenplaats met bebouwing rondom. Volgens Herman Mathijsen diende dat achterste gedeelte waarschijnlijk voor stallen en loodsen. Bij een verbouwing kwam daar de gevelsteen uit 1803 tevoorschijn. Naast het jaartal staan de initialen JMP en CIV: Jan Mathijs Peeters en Catharina Isabella Verstappen.
De bebouwing aan de straatzijde was ouder. Mathijsen vermeldt dat de begane grond na de stadsbrand van 1723 tot stand was gekomen. Het complex groeide daarmee voort op de wederopbouw van de stad.
Zoon Francis Hendrik Peeters was voorbestemd om het vervoersbedrijf voort te zetten. Hij overleed echter al in 1837 in het Belgische Meeuwen, nog vóór zijn vader. Toen ook zijn moeder Catharina Isabella in 1850 overleed, kwam het bezit op naam van de drie minderjarige kinderen van Francis Hendrik.
In 1858 werd het grote complex verdeeld. Het woonhuis links van de poort, tegenwoordig Langstraat 5, kwam op naam van Joseph Hubertus Peeters, de jongste zoon van de voerman. Hij was getrouwd met Maria Mechtilda Clercx. In dit gedeelte van het handelshuis bevond zich een leerlooierij.
Bij een boedelverdeling in 1885 ging de leerlooierij over naar Mathias Ludovicus Henricus Hubertus Peters. Hij was geestelijke en werkte onder meer als kapelaan, rector en pastoor. Mathijsen vermoedt dat zijn neef Petrus Leonard Hubert Clercx de leerlooierij daadwerkelijk leidde. Petrus werd in 1911 samen met zijn drie zusters Maria Francisca, Louisa en Maria Josephina eigenaar. De zusters waren winkeliersters in het naastgelegen pand.
Dat rechterdeel, het huidige Langstraat 7, was bij de verdeling van 1858 toegewezen aan Helena Isabella Peeters, de oudste kleindochter van Jan Mathijs. Zij was in 1854 getrouwd met haar neef Hermanus Josephus Clercx. Hij was molenaar; de familie was ook verbonden met de Clercx-molen aan de Stationsstraat.
Op 1 maart 1890 begon Hermanus Josephus in de Langstraat een onderneming in manufacturen, garen en band. Daarmee kreeg de handel in stoffen en naaibenodigdheden een plaats in het oude complex. Vanaf 1906 gebruikten dochter Anna Clercx en haar echtgenoot Bernard Schräder de winkelnaam ‘De Bijenkorf’.
In 1923 kwamen beide panden samen in de firma H.J. Clercx. Ook Anna en Bernard werden firmant. Het oorspronkelijke handelshuis vormde daarmee opnieuw één geheel. De oude huisnummers 341 en 342 werden gezamenlijk gebruikt voor het bedrijf.
Twee jaar later veranderde ook het uiterlijk van het pand: in 1925 werd een tweede verdieping toegevoegd. Het gebouw kreeg daardoor een ander aanzien dan op de oudere straatbeelden.
In de jaren dertig raakten de eigendomsgeschiedenissen opnieuw van elkaar gescheiden. Casimir Jansen trad op als nieuwe eigenaar. Langstraat 7 kwam in 1936 in handen van Albert Heijn. Nummer 5 werd in 1938 verkocht aan Jacobus Hubertus Jacobs, bekend van Jacobs-Koppers.
Zo veranderde een groot voermanscomplex geleidelijk in afzonderlijke winkelpanden. De gevelsteen uit 1803 bewaart de namen van de mensen die hier ruim twee eeuwen geleden hun bedrijf hadden.
Bron: Documentatie Herman Mathijsen
Gepubliceerd op 2 november 2026
Bronnen bij dit verhaal
- Herman Mathijsen, ‘Zakenpanden Langstraat 5 en 7’. Tekst en illustraties uit de aangeleverde documentatie.
Verder kijken
