Van den Bergh, aannemer van waterwerken

Op een van de foto's staat een groepje mannen bij een half gelegde brug. Het is de aanleg van de Schoorbrug, waarbij het zware brugdek met een drijvende bok op zijn plaats werd gehesen. Tussen de mannen staan Jacobus Martinus van den Bergh en Petrus Henricus van den Bergh — twee namen uit dezelfde familie, die in Weert hun brood verdienden met waterwerken. De foto dateert van rond 1930. Maar hun bedrijf was toen al lang geen beginner meer.

Ouder dan het jaartal

Wanneer de firma precies begon, is nog niet met zekerheid vastgesteld. Wel is duidelijk dat 1930 veel te laat is. De Van den Berghs waren aannemer in Weert lang voor die brug.

In 1907 stonden er twee Van den Berghs mee aan de wieg van de Weerter Scheepsbouw Maatschappij. Allebei werden zij in de oprichtingsakte omschreven als aannemer te Weert. En al rond 1906 bouwde de nieuwe scheepswerf ijzeren baggerbakken voor ‘Gebr. van den Bergh’. Baggerbakken horen bij het water. Het bedrijf was dus al vóór 1907 actief.

Hoe ver het daarvoor teruggaat, moet het archief uitwijzen. Het handelsregister, het gemeentearchief en de burgerlijke stand kunnen de exacte startdatum boven water halen. Tot die tijd houden we het erop dat de firma Van den Bergh al vóór 1907 waterwerken uitvoerde in en om Weert.

Bruggen, damwand en beton

Het werk van Van den Bergh was het werk dat je normaal niet ziet, maar dat alles draagt. Bruggen, damwanden, beschoeiingen, heiwerk en beton. Zwaar werk, buiten, aan en in het water.

De aanleg van de Schoorbrug is er het mooiste voorbeeld van. Met een drijvende bok werd het brugdek op zijn plaats gelegd, onder grote belangstelling van het dorp. Op de foto herkennen ouderen nog de gezichten en de Weerter bijnamen: Harrie Cuijpers, H. Smeets en G. van de Kerkhof, ‘Lange Gebbel’. Namen die bij het werk hoorden.

Aan dezelfde kade

Van den Bergh en de scheepswerf waren nauw verweven. Het bedrijf zat aan de Scheepsbouwkade, pal naast de werf. De Van den Berghs waren niet alleen medeoprichter van de N.V. Weerter Scheepsbouw Maatschappij, maar ook jarenlang commissaris. En het was de werf die het drijvende materieel bouwde — de baggerbakken — waarmee Van den Bergh zijn grond- en waterwerk uitvoerde. Twee bedrijven, één kade, dezelfde familienamen.

Het aandeel dat van naam wisselde

Die verwevenheid liet ook papieren sporen na. Bij de oprichting in 1907 kreeg Jacobus Martinus van den Bergh aandeel nummer 083 van de scheepswerf, groot duizend gulden. Op de achterzijde van dat aandeelbewijs staat de geschiedenis van het papier: in 1934 werd het overgeschreven op naam van Joseph Driessens te Weert.

Dat was geen toeval. Jozef Driessens was een zoon van scheepsbouwer Frans Driessens en een broer van werfdirecteur Jan. Hij koos een eigen weg, weg van de werf. Het aandeel dat van Van den Bergh naar Driessens ging, is het eerste teken van wat later zou volgen.

Van Van den Bergh naar Driessens

Begin 1951 kwam de overgang. Op woensdag 7 februari 1951 hielden de Amsterdamse makelaars Rincker en Wesselius, ten overstaan van notaris Nijsten in Hotel ‘De Engel’ aan de Korenmarkt, een grote verkoping ‘wegens reorganisatie’ van P.H. v.d. Bergh's Aannemersbedrijf aan de Scheepsbouwkade. Onder de hamer ging het complete materieel: stoomheimachines, betonmolens, damwand, kipkarren, smalspoor, een teerketel — en zelfs een stalen woonschuit in de Zuid-Willemsvaart. De bewaard gebleven veilingcatalogus en afrekening laten zien dat Jos Driessens zelf een reeks partijen kocht. Zijn rekening bij Rincker en Wesselius bedroeg ƒ 212,72.

Een jaar later was de overname een feit. In februari 1952 tekende hij een aannemingscontract voor het heiwerk aan de havenwerken te Stein, en ondertekende dat als ‘Jos. Driessens v/h. P.H. v.d. Bergh te Weert’. Voorheen Van den Bergh: het bedrijf voer verder onder een nieuwe naam, maar met het oude vak. Heiwerk, damwand, water.

Zo wisselden aan de Scheepsbouwkade twee oude Weerter namen van plaats. Van den Bergh, die mee de werf had opgericht, en Driessens, de scheepsbouwersfamilie waarvan één zoon het aannemersbedrijf voortzette. Het water bleef, de mannen veranderden.

Foto: Collectie Weertisveranderd