1874–1917 · Markt, Beekstraat, Hushoverweg, Noordkade, Biest, Oelemarkt, Hoogstraat, Molenstraat, Wilhelminasingel, Bassin, Morregat, Langstraat, Emmasingel, Maaspoort, Maasstraat, Hogesteenweg, Stationsstraat, Dries, Korenmarkt
Meer dan een eeuw geleden
Auteur: John Scheepers
John Scheepers maakt onderscheid tussen de gemaskerde optochten van 1874 in Neeritter en de cavalcade van 1895 in Weert. In 1897 trok de Rogstaekerslegende door de Weerter straten. Het boek geeft de route, van de Hushoverweg tot de Markt.
De eerste cavalcades
John Scheepers bespreekt hoe Huub van den Bosch in zijn boek ‘Wieërter Vastelaovund-j vanaaf 1870’ een bericht uit Het Kanton Weert aanhaalt. De openingszin op pagina 7 dateert het krantenbericht op 6 februari 1974. Het verslag op diezelfde pagina gaat over de optochten van februari 1874.
Het klopt dat op maandag 16 februari 1874 een gemaskerde optocht door de straten zou trekken met als affiche: ’Atchineezen in strijd met de Nederlanders’. Ook is juist dat de dag erna – ‘omdat de lol niet op kan’ - een tweede optocht werd georganiseerd met als motto: ‘De inneming van den kanton Atchin’. De historische achtergrond van beide gebeurtenissen wordt waarheidsgetrouw verhaald. Echter, de optochten trekken niet door de Weerter straten, maar door die van Neeritter, zoals bij raadpleging van genoemd weekblad blijkt. Overigens betreft het maar een klein berichtje op een pagina met veel regionaal nieuws. Dat een man met zoveel Rogstaekersbloed in de aderen dan even de wens de vader van de gedachte laat zijn, is hem vergeven. Zo ook zijn feitelijk onjuiste quote: ‘tot 1897 is er verder van vastenavondnieuwsmelding geen sprake’. In het Kanton Weert van 2 maart 1895 staat namelijk een beschrijving van de eerste cavalcade (letterlijk: ruiterstoet, maar ook wordt er een carnavalsoptocht mee aangeduid) in Weert, georganiseerd door de Stedelijke Harmonie op maandag 24 januari 1895. Er zijn honderden mensen op de been, achter elk venster staat een toeschouwer en op de markt staat men ‘tegen elkaar geklemd’. Er wordt een ouderwetse en een moderne (‘modern’ anno 1895) bruiloft verbeeld; een bijna lyrische, journalistieke benadering van wat er geboden wordt. Voorop lopen prachtig uitgedoste pages te paard met banieren met op de ene zijde een afbeelding van Prins Carnaval en op de andere de slogan ‘Weert Vooruit’. Per vrachtwagen rijdt er een harmoniegezelschap langs met muzikanten in bonte kostuums. Vervolgens rijdt de ouderwetse bruilof per rijtuig voorbij. De bruid draagt een schitterende creatie van een rood-wit gestreepte rok, een omslagdoek en een klassieke strooien hoed. De bruidegom, van goede boerenkomaf, heeft (merkwaardig genoeg) een korte broek aan met zilveren gespen, schoenen met dito gespen, een fraaie horlogeketting onder zijn korte jas en op zijn hoofd een ‘toen in gebruik zijnd tooisel’. In een volgende rijtuig de getuigen, ook weer welgestelde boerenzonen in dezelfde kledij als de bruidegom. Daarachter een baljuw (vroegere burgemeester), volgens zijn waardigheid kaarsrecht te paard, in een chique zwart kostuum en met steek op het hoofd. Achter hem, in een door twee paarden voortgetrokken open landauer, het ‘moderne’ bruidspaar en een koetsier in livrei op de bok en twee negertjes (ojee…) als bedienden. Het bruidje is in het wit gestoken en draagt een lange sleep en een kroontje in de kunstzinnige pruik. De bruidegom in frak, zoals het toen kennelijk hoorde, en de getuigen - in een volgende open landauer - in diezelfde outfit. En dan de enige echte burgemeester in de stoet, een verschijning die grote indruk maakt. Hij draagt een gewaad dat beantwoordt aan de eisen van ‘onze moderne beschaving’ en hij krijgt assistentie van zijn secretaris: opnieuw een donker gekleurde man….
In de cavalcade bewegen zich kris kras door elkaar allerlei gekostumeerde figuren als harlekijnen en clowns, en ook sterrenwichelaars en waarzegsters ontbreken niet. Drie uur lang trekt de stoet door de straten. Eenmaal aangekomen bij het stadhuis, worden de bruidsparen op de trappen gefingeerd in de echt verbonden (zoals nu het bruidspaar tijdens het boerenbal in de onecht wordt verbonden). Het huwelijk van het ouderwetse bruidspaar is een taak voor de baljuw en de burgemeester neemt het andere bruidspaar voor zijn rekening. Het tafereel wordt gadegeslagen door een dusdanig grote menigte dat de bruidsstoet er nauwelijks doorheen kan. Op vrolijke muziek danst het ouderwetse bruidspaar de horlepiep en het moderne bruidspaar de kruispolka, allemaal erg aanstekelijk. Zo zeer zelfs dat de baljuw de burgemeester tot een dansje verleidt, tot groot enthousiasme van het publiek.
De schrijver van het artikel komt woorden tekort om zijn waardering en dank aan de Stedelijke te beschrijven voor deze vastenavond, die in keurige harmonie en zonder ook maar één wanklank verloopt. ‘Zo blijve het in Weert’. Ook op dinsdag is er nog volop vertier. De Stedelijke trekt weer door de straten en overal ziet men gemaskerde en verklede feestvierders. Ook nu weer zonder wanordelijkheden….
Uit 1896 zijn er geen berichten over vastenavond te vinden. In 1897 is er wel weer georganiseerd carnaval in Weert. Dat blijkt al vroeg in het jaar uit een advertentie in het Kanton Weert: ‘Gevraagd: een os om bereden te worden in den optocht. De eigenaar kan zijn dier zelf begeleiden. Aangifte bij de Eigenaar van dezen Krant’. Er wordt een os aangemeld die tot aan de optocht een voorlopig onderkomen krijgt in de schuur van Kuub Mertens (De Tiendschuur), grootvader van Huub van den Bosch. Uit een door Jan van Weert (moet een pseudoniem zijn geweest) geschreven ingezonden brief in Het Kanton Weert van 1 februari 1897, blijkt dat de door de Weerter Jongelieden Vereniging te organiseren carnavalsactiviteiten, met onder meer een cavalcade, om financiële redenen niet doorgaan. De schrijver heeft zich kennelijk in het onderwerp vastgebeten, want hij heeft bestuursleden van die vereniging zelf benaderd. Hij meldt wat Weert gaat missen: een voorstelling over het ‘vinden, bestrijden en overwinnen van de rog; het opvoeren van een der graven Van Horne met escorte en andere middeleeuwse figuren als een poorter met kind’ en ook persiflages van toen bekende Weertenaren. Vooral het cancellen van dat laatste onderdeel stemt de schrijver droef. Uiteindelijk komt de ware reden voor het schrijven van de brief tevoorschijn: kennelijk was de bijzonder geslaagde en ordelijke optocht van 1895 een uitzondering op het gegeven dat men er met vastenavond vaak een zootje van maakte. Gemaskerde figuren in carnavalskledij gedroegen zich vaak zo onfatsoenlijk (‘liederlijk’ staat in de tekst), dat andere burgers maar liever niet de straat op gingen.
Maar wat staat er even later, op 20 februari, in de krant: de optocht gaat ondanks de geringe middelen door! Met dezelfde organisatoren en de taferelen als door schrijver Jan van Weert gelekt. De Rogstaekerslegende wordt uitgebeeld naar het bekende aquarel van schilder H. Schaeken. Twaalf hoofdgroepen dus, met daartussen groepen met de graaf Van Horne, met poorters en bekende Weertenaren uit die tijd. De redacteur is vooral blij met de rog in de optocht, want Weert hecht daaraan. In een advertentie staat dat programma’s, à raison van tien cent, verkrijgbaar zijn bij drukkerij Emm. Smeets.
Huub van den Bosch geeft in zijn boek een uitvoerige beschrijving van de optochtvergadering, de voorbereiding en de optocht zelf. Wij ontlenen daaraan: ‘Driehonderd deelnemers aan de optocht hielden een optochtvergadering in café Jos Teunissen aan de Beekstraat. Cercle St. Cecile, de Stedelijke Harmonie St. Antonius en de Schutterijen der Stad zegden deelname toe. Het uiteindelijk aantal deelnemers werd geschat op zeshonderd. De jurering zou door een aantal dames gebeuren. In de optocht, zo was de melding, zou een echte rog worden meegevoerd. Het beest woog dertig kilo en zou een reis maken vanuit de Engelse vissersplaats Grimsby, via Antwerpen (waar het beest in de etalage van Ferdinand Spaas werd tentoongesteld) naar Weert.’ De krant verslaat gedetailleerd alle verdere gebeurtenissen. Op zaterdag 27 februari om 18 uur arriveert de trein uit Antwerpen. Vanaf het station brengt men het ‘hellebeest’, begeleid door flambouwdragers en onder de vrolijke klanken van harmonie St. Antonius, naar de ijskelders van de heer Van Aubel. Het beest is een meter vijftig lang, een meter breed en zijn staart meet vijftig centimeter. Dertig kilo schoon aan de haak met een kostprijs van 25 francs. Ter dekking van de kosten wordt de rog in het stadhuis aan het volk getoond tegen betaling van tien cent.
De opening van de optocht gebeurt door een erewacht van zes ruiters met vaandel, in rode rokken met witte spanbroeken en wit vest, hoge zwarte laarzen en zwarte hoed. Het betreft het oude vaandel uit het stadhuis met de beeltenis van een rog erop. Op wagens volgen groepen met taferelen van de Rogstaekerslegende. Zoals tafereel I: ‘Gij eerloze beest dat van angst zit en scheyt, terwijl een ieder zich wapend tot den streyt’. Tafereel III wordt uitgebeeld door de Weerter schutterijen der stad. ‘Wij komen den duyvel bestreyden om ons land van die plaeg te bevreyden’. Het gaat met vliegende vaandels en slaande trom. Het tafereel met ‘Hendrick Vos reydt op zijnen os’ wordt prachtig uitgebeeld door een boer die op zijn toeter blaast om boeren, burgers en buitenlui op te roepen ten strijde te trekken. Het stelletje wordt gecompleteerd door ‘een duivelbander, goochelaar of sterrewichelaar of alle drie bijeen’. Hij zwaait met een handveger. ‘Vrinden, gaat eens op een zey, opdat ik deez plaats eens wey’. De man in kwestie is met zijn herbergen tot middernacht mogen openblijven. Ook zien we advertenties waarin steeds gevariëerdere carnavalsattributen worden aangeboden. Eveneens valt er een waarschuwing van de R.K. kerk te lezen dat gelovigen de vastentijd moesten heiligen en zich vooral niet in moesten laten met carnaval en ‘andere ongebondenheden’. In de krant van 4 februari 1899 staat dat op carnavalszondag in het gebouw van de St. Joseph-gezellenvereniging een feestavond wordt gehouden. Behalve advertenties met velerlei carnavalsattributen zijn er geen berichten te lezen over georganiseerd carnaval of vastenavond in dat jaar. Dat blijft zo tot 1904. In die periode staan er in de kranten alleen advertenties met een steeds groter arsenaal aaan carnavalsattributen, berichten over latere sluitingstijden bij de herbergen (24.00 uur) en in 1901 een verslag van een uitgebreide gekostumeerde optocht in Tungelroy met als motto ‘De slag bij de modderrivier’. Dat moet Weert toch een beetje pijn hebben gedaan… In 1902 is er oproer over bekeuringen, omdat de gasten bij Beugelclub De Eendracht het niet al te nauw nemen Tafereel X, Steek Jan steek met betrouwen, steek Jan of het zal ons rouwen lengte van twee meter de langste Weertenaar en om nog langer te lijken draagt hij een hoge, spitse, kartonnen hoed. Tafereel X dan: ‘Steek Jan, steek met betrouwen. Steek Jan, of het zal ons rouwen’. Dit tafereel wordt uitgebeeld op een fraai gedecoreerde wagen met mooi gekostumeerde personen met in het midden een grote rog. Boven de rog hangt een grote, gouden kroon. In de optocht ook een tafereel van de graaf en gravin Van Horne met hun familie en hofhouding, uitgebeeld door leden van de Weerter Jongeren Sociëteit. De kostuums worden geleverd door de heer Mulder, kostumier van het Nederlandsch Toneel uit Utrecht. Het hele spektakel duurt vier uur, onder luid gejuich van vele honderden inwoners en toegestroomde belangstellenden. Op de Markt wordt een enthousiaste rondedans gehouden om het roggebeest.
De kosten van de optocht worden gedeeltelijk betaald door giften van de burgerij. Die zijn echter niet toereikend en dus besluit de organisatie - overigens met ieders instemming - de toegekende prijzen niet uit te betalen, maar met het geld de onkosten te bestrijden. Bij de gehouden loterij wint juffrouw Maria Lempens met lotnummer 4 het roggebeest uit Engeland. Zij laat het bereiden en bij Jac Peeters aan het kanaal doen enkele genodigden zich eraan tegoed.
Tot zover Huub van den Bosch. In 1898 mag Weert geen georganiseerd carnaval beleven. In de aanloop naar carnaval 1898 valt in de krant te lezen dat het gemeentebestuur gedurende vastenavond toestaat dat de met de sluitingstijd en omdat er wordt gedanst in het café van Herbergier Van K. aan ‘t Morregat. Komt dit door een gemis aan georganiseerde carnavalsactiviteiten?
Route optocht, maandag 1 maart 1897
Hushoverweg - Kanaaldijk (huidige Noordkade) - Biest - Oelemarkt - Hoogstraat - Markt - Molenstraat - Wal (nu Wilhelminasingel) - Bassin - Morregat (parallel aan huidige doorsteek van Kasteelsingel naar Beekstraat) - Beekstraat - Markt - Langstraat - Wal (huidige Emmasingel) - Maaspoort (bedoeld zal zijn: hoek Emmasingel- Maaspoort) - Maasstraat - Markt - Hoogstraat - Hoogensteenweg (doorsteek ter hoogte van huidige Oelemarkt naar Hogesteenweg) - Beekstraat- Markt.
Van D’n Rogstèker tot de Eerste Wereldoorlog
In 1904 valt er weer meer carnavalsnieuws te lezen in de kolommen van de plaatselijke weekbladen. Zo staat in Het Kanton Weert van 13 februari een recensie van de op donderdag 11 februari verschenen eerste Weerter vastenavondcourant ‘D’n Rogstèker’. Deze courant is uitsluitend verkrijgbaar bij de heer Cas Jansen voor tien cent per exemplaar of franco per post à elf cent, ‘doch uitsluitend bij vooruitbetaling’. Het nieuwe blad komt er qua verschijningsvorm en inhoud goed vanaf bij de redactie.
Hier de eerste pagina: Aen mijn Volck!
In den jaer onzes Heren duizent negenhondert ende vier, den Vijftienden van Sprockelmaent, den dagh van mijn luysterlycke inhuldiginghe wordt, ter feestelycke gedenckenisse aan dit groot ende algemeen feest, een extraordinair feestbladt aan mynVolck geoffreert.
Aenghesien de groote ende pryzensweerdige verdiensten, welke de W.J.S. ofte de broederscap genaemt “De Weerter Jongelieden Societeit” heeft, door dit feest te creeren, soo brengh ick haer ende al myn Borghers ende Borgheressen, die hunne hulpende bystant hebben verleent, daervoor myn hooghen danck ende erkentelyckheid.
Ende, opdat de geheugenisse aen dit luysterluyck ende raer* feest moge blijven dueren in de memorie van mijn goede stad, soo is deze huydighe opdragt aan mijn Volck gedhaen in den jaer ende dagh boven vermelt, in perpetuam rei memoriam**.
PRINS CARNAVAL.
Weert, den vyftienden van Sprockelmaent, 1904 (* in de betekenis van 'zeldzaam' ** ‘ter eeuwige herinnering daaraan , JS) De Weerter middenstand begrijpt prima dat het blad goed gelezen wordt en van de gelegenheid tot adverteren wordt dan ook grif gebruik gemaakt. Drie aansprekende voorbeelden: Bakkerij Meewis uit de Stationsstraat had bedacht: ’Beej Kobus Meewis de bekker, zeen alle gebekskes eve lekker, van 't fienste tot 't gewoeene brood - beej mich es alles eve good’. Weduwe Van Hoof en Zn. hield het op: ’Wed. Van Hoof en Zonen, groothandel in klompen, spitse en stompe, kleine en grote, passen aan alle pooten’. Hotel ‘De Engel’ op de Korenmarkt probeerde het aldus: ‘In Den Engel nabij de broeders op den hoek, dineert men fijn bij een glas wijn met als dessert een eierkoek’.
Het is weer aan de Weerter Jongeren Societeit om dit jaar - op 15 februari - een carnavalsoptocht te organiseren. Het heeft wat voeten in de aarde, maar als motto wordt gekozen voor ‘De intocht van Prins Carnaval binnen de veste Weert’. De club treft opnieuw een zeer gedegen voorbereiding: er worden maar liefst twee optochtvergaderingen gehouden om gezamenlijk tot een goed scenario te komen. In Het Kanton Weert valt een uitgebreid en met overduidelijk veel enthousiasme geschreven verslag te lezen van de optocht op carnavalsmaandag. Blijkbaar is begin deze eeuw de Moerdijk al de symbolische grens om verschillen tussen de volksaard van ‘het zuiden ’en ‘het noorden’ aan te duiden, getuige de beginzinnen van het artikel: ‘Hebben de Limburgers, door bewoners aan gene zijde van de Moerdijk terecht den naam gekregen ‘meesters te zijn in het organiseeren van feesten’, wat zouden onze Noord-Nederlanders wel gezegd hebben, als zij tegenwoordig waren geweest bij het Weertsch feest van Vastenavond Maandag? Men zou er wat om verwedden kunnen, dat hun eenparige uitroep ware geweest: ‘kijk, wij wisten nu eenmaal wel dat jelui feest kunnen vieren, doch wij konden onmogelijk gissen, dat het kleine stedeke Weert in staat was ons een dergelijk schouwspel te kunnen aanbieden’.’
In de vroege ochtend van de betreffende maandag is het zeer slecht weer, maar om twaalf uur schijnt de zon en ziet het aan het kanaal al zwart van de mensen die alleen al de opstelling van de stoet willen zien. Klokslag half twee zet de stoet zich met 45 groepen en wagens vanaf Hushoven in gang richting Biesterbrug, om een paar uur later - globaal volgens de route van de optocht in 1895 – op de markt te arriveren. Een heraut, hoog te paard, opent de stoet met in zijn kielzog vaandeldragers, ook te paard, en daarachter de drie Weerter schutterijen in fraaie kostuums. De eerste praalwagen is van het bakkersgilde met daarachter de ‘dertien Van Doorens’, een afdeling van de Stedelijke Harmonie St. Antonius (dat zou anno nu ook zo kunnen zijn….). Daarachter een heuse windmolen met draaiende wieken. Niet alleen het bakkersgilde manifesteert zich; in de optocht rijden ook (praal)wagens mee met creaties van de gilden der kleermakers, metselaars, hooiwerkers, schoenmakers, klompenmakers en waterwerkers (met - je houdt het niet voor mogelijk - een complete heimachine). Ook het Hieronymusgilde (schutters van de Biest?) rijdt mee, het verversgilde (wollen lakenververs), de slagers en het timmermansgilde St. Joseph met een wagen waarop een kompleet gebint van een dak was vervaardigd. Kennelijk is het stevig geconstrueerd, want ‘de timmergasten klommen als katten over de balken’. Op een prachtige praalwagen van de Weerter Scheepstimmerwerf staat een grote boot waarop volop wordt gewerkt, en ook is er veel ‘levensechte’ bedrijvigheid te zien op de praalwagens van de metaalbewerkers, de vlasspinners, de drukkers en de brouwers. In het kader van de ophanden zijnde spoorverbinding tussen Weert en Eindhoven trekt een ‘door eene onzichtbare macht voortgedreven’ locomotief blazend, zuchtend en fluitend mee in de stoet. Het ontbreekt hem aan niets: stangen, kettingen, kranen, buffers, lantaarns, kortom: een volledige machine met ‘een gezonden dikken machinist, aan de kruk en een even gezonden stoker werkzaam aan het ovenvuur’. De Transvaalse boerenopmars wordt vormgegeven door de ‘jongens van Hushoven’. Er trekt zelfs een complete ambulance van het Roode Kruis mee. Twee verpleegsters geven aanschouwelijk onderwijs in het verzorgen van een zogenaamd gewonde jongeman. Harmonie St. Antonius gaat met een tweede groep de gala-rijtuigen voor met de ‘heeren bestuurderen’ van de Weerter Jongeren Sociëteit, de Weerter Toneelvereniging en de Sociëteit Amicitia. Er volgt nog een groep die wordt gevormd door edellieden, de Erewacht, de Hofhouding en Prins Carnaval himself. Tussen al deze groepen en wagens door lopen veel eenlingen met carnavaleske, geestige en rake uitbeeldingen van bekende Weertenaren. De beschrijving van de optocht geeft ons een aardige inkijk in de Weerter culturele, sociale en economische bedrijvigheid van begin vorige eeuw.
Na afloop houdt Prins Carnaval ‘Cour’ in het concertgebouw aan de Stationsstraat, waarvan een tweede verslaggever van de krant verslag doet. De Prins houdt een betoog waarin hij de groei en bloei en het welzijn van de Weerter bevolking in fraai proza tegen het licht houdt. Voorzitter van het feestcomitè Emmanuael Smeets Jr. spreekt een dankwoord, met name aan het adres van de organisator van het geheel, de Weerter Jongeren Sociëteit.
Er is in deze periode dus een Prins Carnaval. Maar wie is hij, wat is zijn maatschappelijke achtergrond? Op grond van welke beslissing en door wie verkreeg hij zijn hoogwaardigheid? We lezen er niets van. We houden het er maar op dat in 1937 Giel Poell onze eerste Rogstaekersprins was.
Wellicht dat tijdens de Cour van Prins Carnaval op 15 februari 1904 een te fraai beeld wordt geschetst van alle impact van carnaval op Weert en zijn inwoners. Tot een hele poos na de Eerste Wereldoorlog is er namelijk sprake van een collectieve carnavalsapathie in Weert. Her en der is er wel wat carnavalsactiviteit, maar niet centraal geregeld en zeker niet algemeen gedragen. Zo is er bijvoorbeeld op zondagavond 5 maart 1905 in het concertgebouw een Grand Spectacle Concert Varié onder directie van G. Stroober uit Rotterdam. En maandag 6 maart is in hetzelfde gebouw een Buitengewoone Specialiteitenvoorstelling te zien met onder andere illusionist Professor Mullens en is er gegriezel met een geheimzinnige kist en een ‘zwevende of vliegende dame’. Uit erkentelijkheid aan de mensen en organisaties die een grote rol hadden gespeeld bij de totstandkoming van de spoorlijn Weert-Eindhoven (Tweede kamerlid Jhr. Mr. V. de Stuers, de burgemeester en de Kamer van Koophandel) trekt dat jaar op Den Dries een eigen optocht door de straten met als motief ‘Menagerie of wildebeestenspul’. Naar verluidt stelde het niet al te veel voor.
In de periode voorafgaand aan de Eerste Wereldoorlog verschijnen er sporadisch krantenberichten over carnaval. Zo wordt er rondom de oorlog een annonce geplaatst waarin staat dat het van hogerhand is verboden zich tijdens de canarnavalsdagen gemaskerd en/of verkleed op straat te begeven of om danspartijen in horecagelegenheden te houden. Om in carnavalstijd toch nog iets te publiceren wordt voor de zoveelste keer nog maar eens geprobeerd de oorsprong van carnaval te traceren vanuit de Romeinse en Griekse mythologie. Er verschijnt een merkwaardig en misschien zelfs gewaagd artikeltje onder de kop ‘Prins Carnaval onttroond’. In het stukje wordt de ‘Vorwärts’ geciteerd die een prins (carnaval) in ballingschap laat mijmeren over het feit dat tijdens de oorlog honderdduizenden het leven laten. Het ene deel van de bevolking is in rouw en een ander zou liever carnaval vieren, ware het niet dat de regering daar een stokje voor steekt. Overigens vinden er wel optochten in de buitenijen plaats. In 1908 rijdt er een optocht door Leuken (‘De bruiloft van Hannes en Mie in de zeventiende eeuw’) en in 1909 door de Moosdijk (‘Den oorlog van Engeland en Transvaal’).
Tot slot van deze bloemlezing een bericht uit Het Kanton Weert van 12 mei 1917, waarin aan een artikel uit De Tijd wordt ontleend dat in Den Bosch carnaval door de gemeenteraad zou zijn afgeschaft, onder meer uit morele overwegingen. Uit de Oeteldonkse historie blijkt inderdaad dat er van 1917 tot 1919 in de hertogstad geen carnaval werd gevierd. Anno 2016 vragen wij ons af: waarom deze berichtgeving in een Weerter krant? Was het soms komkommertijd? Of is de wens de vader van de gedachte? Wilden zij er slapende honden mee wakker maken?
Dan breekt Eerste Wereldoorlog uit. Nederland is hier weliswaar niet rechtstreeks bij betrokken, maar toch worden er vanuit de militaire autotiteiten - uit het oogpunt van veiligheid – verboden uitgevaardigd met betrekking tot vermommingen, maskerades, kledij en dansen in horecagelegenheden. Verboden, die het vieren van carnaval feitelijk onmogelijk maken.
Gepubliceerd op 18 november 2026
Bronnen bij dit verhaal
- John Scheepers, 150 Jaar Stadsvastelaovendj in Weert (2016), pagina 6–17.



