1918–1935 · Beekstraat, Biest, Stationsplein, Langstraat, Markt, IJzeren Man
Van de wapenstilstand tot de optochten van de jaren dertig
Auteur: John Scheepers
In 1918 gaf fanfare St. Franciscus een concert aan de Beekstraat. Later keerden de grote optochten terug. Op de foto’s staan onder meer de wagen van de Wertha Brouwerij in 1927 en de stoet die in 1934 het Stationsplein bereikte.
De hervatting na de wapenstilstand
Op de elfde van de elfde 1918 (wapenstilstandsdag) komt er een eind aan de oorlog. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan, want op vastenavondmaandag (11 februari) is er toch weer vertier in Weert.
Fanfare St. Franciscus geeft die avond een concert in het concertgebouw van de heer A. Neeskens aan de Beekstraat. Aansluitend voert toneelvereniging ’s-Hertogenbosch Toneel het stuk De Hellas op. Zware kost, want het gaat om de strijd ‘tusschen het liberalisme en de sociale-katholieke actie’. Voor de liefhebbers van het lichtere genre is er tijdens de carnavalsdagen in de restauratiezaal van hotel Jan van Weert ‘schoone’ muziek te beluisteren. Het Huzaren Quartet treedt daar zowel ’s middags als ’s avonds op voor een enthousiast publiek. De verslaggever in Het Kanton Weert van 16 februari schrijft daarover: ‘Bij de bezoekers der muziekuitvoerenden waren telkens notabelen, dames zoowel als heeren, die anders niet gewoon zijn zoo maar uit te gaan, maar die nu toch niet wilden nalaten zoo schoone muziek te gaan hooren’. Je zou verwachten dat na de oorlog het carnaval bruisend door de Weerter straten golft, maar dat gebeurt niet. In Het Kanton Weert van 8 februari 1919 staat de kille annonce: ‘Op 2,8,4,9 en 30 maart 1919 is het verboden zich gemaskerd, vermomd of verkleed op den openbaren weg te vertoonen; aldus is door het Militair Gezag verordend en te Weert afgekondigd’. De oorlog is toch afgelopen? In 1920 is er ook al geen straatcarnaval. Wel is er dat jaar iets te doen in het Jongens- Patronaat, ongeveer gelegen op de plek waar nu de bibliotheek is gevestigd. Op carnavalszondag organiseert de toneelafdeling van de R.K. Jongeren-Vereeniging St. Martinus, met medewerking van fanfare St. Joseph, een wat je noemt avondvullend programma. Eerst een drama met zang in drie bedrijven: ‘Neo of de martelaars der catacomben’ en daarna het blijspel ‘De Onuitstaanbare’, ook in drie bedrijven.
Behalve de happening ‘Naar den IJzeren Man’ in 1921 zijn er dat jaar geen carnavalsuitingen in Weert. Nou ja, happening… meer dan een wandeling naar die plas en wat snoepen en drinken in het café is het niet.
Valt er het jaar daarop meer te beleven? Nee dus. Er verschijnt een niet bepaald stimulerende annonce in de kranten dat het door de gemeente wordt verboden zich gemaskerd of vermomd op straat te vertonen. Op carnavalsmaandag organiseert de Boerenleenbank een feestavond bij de St. Josephvereeniging. En daar mogen alleen leden naar binnen. De enige noemenswaardigheden bij carnaval 1923 zijn de films in de bioscoop en een enkele gelegenheid om te dansen. In 1924 houdt het ook nog niet over, maar er is stilaan wel wat meer te doen tijdens de carnavalsdagen. Sociëteit Corona houdt een gecostumeerd en gemaskerd bal voor de leden, hun huisgenoten en ‘geïntroduceerden’. In enkele zaken kan worden gedanst en enkele verenigingen organiseren ook danspartijen. Op straat is het vooral redelijk druk op carnavalsdinsdag vanwege de ‘Vastenavond Hoogmis’ bij de paters op de Biest. Blijkbaar is dit al lang een traditie. Je merkt aan de berichtgeving in de kranten dat in de jaren 1925/26 de bevolking - en de middenstand! - zich wat meer aan vastenavond c.q. carnaval gelegen laat liggen. Er worden bijvoorbeeld grote bals georganiseerd in steeds meer etablissementen. Van straatcarnaval is nog geen sprake.
In Het Kanton Weert van 6 januari 1927 staat een annonce met als kop Carnaval-Optocht. De besturen van alle Weerter verenigingen worden erin opgeroepen om op zondagmiddag 9 januari om half vijf naar café Wijckmans te komen in verband met een OPTOCHT met vastenavond. Geen verdere details en ook geen ‘afzender’.
Acht dagen later blijkt uit een berichtje in hetzelfde blad dat de aanwezigen op die vergadering tot het unanieme besluit zijn gekomen in elk geval een carnavalviering in Weert te organiseren en om de volgende maandagavond, 17 januari, in hetzelfde etablissement aan de Beekstraat opnieuw te vergaderen. Het kennelijk al gevormde voorlopig Uitvoerend Comité heeft de volgende agenda opgesteld: 1.Samenstelling Uitvoerend Comité (met afgevaardigden uit elke vereniging). 2.Wijze van feestvieren. 3.Centenkwestie. Verder staat vermeld dat het elke vereniging vrij staat te bepalen hoe men aan de optocht wil deelnemen. Onder aan het bericht staat de klemmende oproep op tijd te komen: acht uur in de namiddag. Kennelijk waren het lange dagen in dat tijdsgewricht…. In de krant van 28 januari staat opnieuw een artikel over carnaval. De optocht is duidelijk hèt onderwerp van gesprek in Weert. Overal worden plannen gemaakt en ideeën tot uitvoering gebracht om ‘een zo aanlokkelijk mogelijk cachet van het geheel te geven’. Ook de mededeling dat zakenlieden vrachtauto’s ter beschikking stellen om daarop ‘praalwagens’ (toe maar…) te bouwen. Aan het slot van het bericht staat de voorspelling ‘dat als iedereen zijn best blijft doen, de eindresultaten de verwachtingen zullen overstijgen’ Hoe carnaval leeft en hoe voortvarend de initiatoren te werk gaan blijkt uit een in dezelfde editie geplaatste mededeling van het bestuur van ‘Carnaval Viering Weert 1927’ (kennelijk het eerdere Uitvoerend Comité) inzake een Algemene Vergadering van commissarissen bij Piet Teunissen, 31 januari om acht uur. Tijdens die vergadering blijkt dat op zeker 25 deelnemende bedrijven, organisaties en buurtschappen kan worden gerekend. Op allerlei manieren wordt het de middenstanders duidelijk gemaakt dat zij letterlijk een duit in het zakje moeten doen om de onkosten van de organisatie te dekken. Zij hebben er immers de meeste profijt van als straks de Weerter bevolking en een heleboel volk van buiten naar het stadscentrum trekt. ‘Een haring uitgooien om een kabeljauw te vangen’ werd dat genoemd. Het zou daarbij zeker helpen als de etalages na150 jaar vastelaovendj van de stad Weervenant worden ingericht. Als stimulans wordt er een wedstrijd georganiseerd waarbij prijzen te winnen zijn.
De optochten van 1927 tot 1935
De enthousiaste benadering van de krant omtrent carnvalsbeleving werkt kennelijk aanstekelijk. Ene Mr X wordt er door aangezet een brief te sturen , waarin hij de organisatoren er fijntjes op wijst dat men verzuimd heeft inwoners van Swartbroek en Tungelroy, toch ook behorend tot het rayon Weert, te benaderen. Zijn (of haar?) suggestie: nodig een aantal voormannen alsnog uit, laat ze meedoen als Groep Tungelroy of Groep Swartbroek. Zijn voorspelling is dat op die manier de inwoners van de betreffende dorpen massaal naar Weert komen. De briefschrijver heeft nog meer vragen en raadgevingen. Hoe zit het met de uitgifte van een carnavalskrant? Hij verwijst naar ‘D’n Rogstèker’, uitgegeven ter gelegenheid van de intocht van prins Carnaval in 1904. Hij heeft die krant bewaard en weet dat ouderen ook nog pronken met ‘D’n Rogstèker’ van 1897 (..?..) als - zo noemen wij dat tegenwoordig - collectors item. Als de neringdoenden worden benaderd voor advertenties zullen de kosten toch wel meevallen? En tenslotte een oproep aan de twijfelaars (degenen die er ‘un haart huid in zeen’): meedoen aan de optocht hoeft niet duur te zijn. Er is met wat vernuft via bordpapier, gaas enz. nog heel wat moois te maken. Kijk maar eens naar de films in de bioscopen: hele straten en gebouwen worden verbeeld, met bordpapier en doeken…… Tot zover Mr X. En dan, na 23 jaar, trekt er op carnavalsmaandag 28 februari 1927 ‘s middags eindelijk weer een optocht door de Weerter straten. Zevenentwintig nummers zijn door de organisatie verstrekt. Elf praalwagens, waarvan een aantal gebouwd vanuit en ongetwijfeld betaald door enkele grote Weerter ondernemingen, onder meer de Wertha Brouwerij en meelfabriek Gebr. Van de Venne. De praalwagen van Sociëteit Amicitia steelt de show met aan boord Prins Carnaval met gevolg, waaronder ook schildknapen lijfwachten, sterrenwichelaars, narren, goochelaars, poorters en poorteressen. Een driekoppige jury (met slechts één Weertenaar) kent de eerste prijs bij de praalwagens toe aan Amicitia, en bij de groepen aan Sociëteit Corona. Ook ‘De Groeëtnoeële’ van buurtschap Maaspoort (heel veel bijval onderweg) valt in de prijzen. Het initiatief voor het versieren en verlichten (een nieuwigheid voor Weert) van de etalages betaalt zich in meer dan één opzicht uit. ’s Avonds trekken drommen mensen er met de neus tegen de ruiten langs. De horeca heeft er hoe dan ook veel profijt van en het is een geslaagde happening. Wie is Prins Carnaval? Wij weten het wederom niet. Hij beschikt hoe dan ook over een adjudant. Zijn naam – Antoine Joosten – kennen we wel. Deze gaat met een heel gevolg vóór de optocht naar het stadhuis om de bevolking plechtstatig te vertellen dat meneer die middag zijn opwachting maakt. Maar verder….?
Met name Het Kanton Weert besteedt heel veel pagina’s aan carnaval in 1927. Geïntegreerd in het blad zijn ook de vier pagina’s tellende ‘23e jaargang no. 2’ van D’n Rogstèker. Met als verantwoordelijke redactie het Comité – Optocht. Sub-kop: Oficieele courant voor Weert en Omgeving. Jaargang 23, no. 2? Wat hebben we gemist? We houden het er op dat 23 jaar geleden, in 1904, inderdaad een Eerste Weerter vastenavondcourant ‘D’n Rogstèker is uitgegeven. Veel carnavalshumor en ook behoorlijk wat advertenties, zoals we dat nog steeds gewend zijn, en ook een ‘Carnaval-lied’ met maar liefst acht coupletten en een refrein. Met alle respect voor de maker, maar het product ontstijgt nauwelijks het niveau van sinterklaasrijmelarij. Oordeel zelf.
Al vroeg in het jaar 1928 verschijnen er beschouwende artikelen in de kranten omtrent dit volksfeest en oproepen aan verenigingen etc. om toch vooral aan de optocht mee te doen. En ook weer een ingezonden brief in Het Kanton Weert van 27 januari, ondertekend door ‘Een Organisatieman’. De schrijver maakt zich erg boos over de houding van sommige personen en verenigingen die carnaval de rug toekeren omdat het te veel zou kosten. In de ogen van de boze organisatieman zijn zij ‘lummels, sufferds van Weert’. Hij laat zich meevoeren in zijn drift en voorspelt dat Weert zal achterblijven bij al die Limburgse steden die wel gedijen in carnavalstijd. Hij noemt de Marotteclub van Sittard als voorbeeld: deze kan wel financieel uit de voeten door geldelijke bijdragen van onder meer de kasteleinsbond. Hallo Weerter kasteleinsbond: jouw leden varen toch wel bij een drukke vastenavond? Kom maar op met de centen (naar vrije vertaling…)! Overigens niets dan lof van onze scribent voor de organisatoren van de Weerter carnaval. Tijdens de optochtvergadering van het Comité wordt besloten dat de optocht doorgaat bij een minimale deelname van dertig groepen. Ook wordt besloten een geldelijke bijdrage van de Weertenaren te vragen. Al spoedig blijkt dat de optocht doorgaat en in Het Kanton Weert van 17 februari prijkt het officiële optochtprogramma van het Uitvoerend Comité: Carnavalsmaandag: de optocht. Marechaussees en politie zijn uiteraard present en ook het bestuur van het Uitvoerend Comité is prominent aanwezig in de stoet. Daarin wordt Emmanuel Smeets erevoorzitter en Herman Smeets de nieuwe voorzitter. Opvallend is de ruime deelname door sportverenigingen: kruisboogvereniging Vrede en Vermaak, de Hengelclub, voetbalverenigingen S.D.W. en Wilhelmina ’08 (twee wagens), de Stedelijke handboogschutters en die van Aemulator, ‘De Rogstèkers’ en Diana. In dit rijtje hoort ook gymnastiekvereniging Jan van Weert thuis. De schutterijen van St. Oda en St. Job marcheren ook mee. Er is volop muzikaal vertier met onder meer Stedelijke Harmonie St. Antonius, fanfare Sint Joseph en harmonie St. Franciscus. Het bakkersgilde St. Lucia is van de partij en ook enkele grote ondernemingen als de Wertha Brouwerij, meelfabriek Gebr. Van de Venne en de Weerter Auto-maatschappij. Buurtschap Maaspoort is met maar liefst vier groepen vertegenwoordigd. Doorheen de optocht een bonte wemeling van clowns, narren, ‘baliekluivers’ en ‘piepknuiters’. Naast eenlingen en kleine groepen doen ook een reclamewagen en een reclamegroep mee. De route is als gebruikelijk, met dien verstande dat een lus naar het Stationsplein (keerpunt) wordt gemaakt. De week na carnaval verschijnen er lovende kritieken in de krant, zowel over de kwaliteit van de optocht als over het verloop van de dolle dagen. Er is geen wanklank en er zijn goede zaken gedaan. Een welgemeend dankwoord van het Hoofdbestuur past daarbij. In die krant staat ook een pagina met het Wieërter Vastenaovendjblaat, een extra uitgave vanwege het 1 x 11-jarig bestaan (1917 – 1928). De redactie is van Piet Langnaas en hij doet de geruststellende mededeling dat ‘abonnees’ gratis verzekerd zijn tegen onkruid en waterschade. In dit blad is ook de tekst opgenomen van het carnavalsliedje uit 1928 dat wordt gezongen op de melodie van ‘Ik heb mijn hart in Heidelberg verloren’. We volstaan met het tweede van in totaal vier coupletten plus refrein: Omdat het carnavalsseizoen in 1929 kort is, staan in Het Kanton Weert van 4 januari al de eerste mededelingen over de optocht. Met name De Groeëtmoeële van buurtschap Maaspoort blijken er zin in te hebben. De week erna wordt er opnieuw aandacht besteed aan het gebeuren met een uitnodiging van het Carnaval- Comité voor de inmiddels traditie geworden optochtvergadering en de aankondiging van een carnavalskrant die beter zou moeten zijn dan de editie 1928 ‘die door omstandigheden grotendeels voor een mislukking moet worden gehouden’. In de krant van 25 januari (dus) een advertentie van het Comité met directieven aan de neringdoenden die een advertentie wilden plaatsen. De week erna is er weer ruimte voor De Rogstèker in de kolommen van de krant. Er is een speciale redactiecommissie samengesteld en blijkbaar worden veel carnavaleske stukjes en ook advertenties aangeboden. Er is belangstelling van verzamelaars die wapperen met de eerste Rogstèkerskrant van 1904 en zelfs met die van 1897…. Waarschijnlijk betreft dit het toen uitgegeven ‘programma’, anders klopt de telling niet. Opgenomen in Het Kanton Weert van 15 februari treffen we ‘De Rogstèker’ aan, uitgegeven door het Carnaval-Comité en onder redactie van ‘ettelukke rasechte Rogstèkers’. Het betreft no. 3, zonder aanduiding van jaargang, zoals wel in de eerdere uitgave. Het meest verrassend is de kop met het ook nu nog gebruikte Rogstaekerstafereel en onder meer de tekst: ‘op dit biekaer gaen ick bellen…’
De optocht van maandag 11 februari kent veel (praal) wagens, waarin zich onder meer het Carnaval-Comité - met burgemeester Kolkman als (nieuwe?) erevoorzitter - en de redactie van De Rogstèker manifesteren. Opvallend is vooral de invloed van de commercie: reclamewagens van Weerter bedrijven, samen met wagens die duidelijk de naam voerden van veel grote ondernemingen als Wertha Brouwerij, bouwbedrijf Demonte etc.
Nadat de krant veel werk heeft gemaakt van alle voorbereidingen is er weinig tot geen verslaglegging te vinden over carnaval zelf. Misschien omdat de vastentijd is begonnen?
Seizoen 1930, een late carnaval op 2, 3 en 4 maart. Het gebruikelijke scenario: optochtvergadering en oproepen vanuit het Carnaval- Comité in de krant aan met name buurtschappen om toch vooral mee te doen aan de optocht. Maaspoort, Jan van der Croonstraat en ‘heel’ Leuken worden als lichtend voorbeeld genoemd. De Wertha Brouwerij doneert honderd gulden aan de optocht en de Kasteleinsvereniging (nu snel even teruglezen naar onze schrijvende ’organisatieman’ in Het Kanton Weert van 27 januari 1928!) geeft vijftig gulden. Er blijken meer bedrijven te zijn die het begrepen hebben, want de prijzenpot voor deelnemers aan de optocht wordt, behalve door de Wertha Brouwerij en de kasteleins, mede gevuld door handelsonderneming HIMA. Het Comité laat trouwens geen (oorbaar) middel onbenut om aan geld te komen. Naast de carnavalskrant Door De Rogstèker wordt ook een mooi geïllustreerd (Rogstaekerslegende) programmaboekje uitgegeven. De week vóór carnaval wordt door de krant flink geënthousiasmeerd door juichende artikelen te plaatsen over de komende optocht (‘groter dan ooit!’) en héél veel advertenties van horeca en verkopers van carnavalspullen. Daags voor carnaval vindt er nog een laatste ‘algemene vergadering’ plaats in Hotel Lenders om de puntjes op de i te zetten. Daar galmt uit honderden kelen het nu ook nog meest gezongen carnavalslied ‘Vae zeen as Rogstaekers geboeëre. Laeve de rog, viva oês Wieërt’. Opmerkelijk is dat de krant de term ‘bekend’ gebruikt. Een heel oud lied, zeg maar hymne, dus. Op carnavalsmaandag is er de gebruikelijke intocht van Prins Carnaval met herauten te paard en een hoop gevolg, een voorlezing van een proclamatie door de adjudant van de prins, maar nog steeds is er geen naam van de hoogwaardigheidsbekleder terug te vinden… Op de zondag na carnaval vertoont de directie van De Witte Bioscoop filmbeelden van de optocht. En wederom is er geen echt verslag van alle gebeurtenissen terug te vinden. Er wordt ons alleen verteld dat het weer mooi was en dat men zich goed heeft gedragen.
Voor de wereldeconomie breken er sombere tijden aan na de beurscrash van 1929 in New York. De wijdverbreide crisis laat zich ook in Nederland gelden. In 1931 verschijnen er geen wervende artikelen omtrent carnaval. Wel is er een oproep van de weldadigheidsinstellingen in Weert om het financieel rustig aan te doen met vastenavond en het uitgespaarde geld te doneren aan hulpbehoevende gezinnen via een collecte op carnavalszondag in de kerk. En inderdaad, de carnavalsviering is sober. Hier en daar is er gelegenheid om te dansen, zoals bijvoorbeeld op het traditionele Wilhelminabal van de voetclub met die naam. Vermeldenswaardig is een krantenbericht afkomstig van het Carnavalscomité dat aan niemand opdracht is verstrekt de carnavalskrant uit te geven. Wat zat hier achter? Ene Pierrot doet in een ingezonden stuk de zwakke oproep hoe dan ook de carnavalskrant uit te geven. Enig vertier moet toch in deze sombere tijden mogelijk zijn…. Daarop reageert de ons bekende Mr X die - zo meldt hij via een ingezonden stuk - juist vindt dat het een goede zaak is dat er geen carnaval wordt gevierd. Het is volgens hem beter het geld in de zak houden, bijvoorbeeld om schulden af te lossen.
Ook in 1932 is er geen openbaar carnaval. De kranten laten ons althans verstoken van nieuws hieromtrent. In Sittard houden ze het blijkbaar niet meer uit zonder carnaval. Als de Marottenclub geen optocht houdt, zo redeneren enkele particulieren, doen wij het maar. En de burgemeester heeft volgens de krant vergunningen verleend. Net als de afgelopen jaren wordt aandacht gevraagd voor de collecte op carnavalszondag in de kerk. De neringdoenden gebruiken overigens in hun advertenties vaak het woord ‘carnaval’ als uithangbord om kopers naar de toonbank te lokken.
In de carnavalstijd van 1933 bericht een krant dat de Weerter vergunningenen verlofhouders (horeca dus) een klemmende en gemotiveerde oproep aan de burgemeester hebben gedaan om carnaval zeker niet af te schaffen. En, alsof het een virus betreft, een berichtje dat door het Centraal Bureau voor ‘Eer en Deugd’ een pleidooi is gezonden naar alle burgemeesters in Limburg en Noord-Brabant om te komen tot ‘radicale’ afschaffing van carnaval, omdat ‘de pogingen tot veredeling op niets zijn uitgelopen’. Feit is, dat als direct gevolg van deze actie genoemde burgemeesters daar in hun vergunningenbeleid rekening mee houden. Derhalve zijn er op carnavalszondag geen bals en geen verkleedpartijen. Tegen deze achtergrond is het vreemd dat op de pagina ‘Waar de vrouw belang in stelt’ van Het Kanton Weert d.d. 17 februari 1933, een handleiding te zien is hoe je met heel eenvoudige middelen een carnavalsjurkje in elkaar kunt knutselen en een paar weken later een beschouwing: ‘wat dragen we met carnaval?’ In termen van nu: schiet mij maar lek….
De onmiskenbaar heersende carnavalsjeuk manifesteert zich begin 1934 met een ingezonden bericht in de krant. Ene OPTIMIST vindt dat we nu lang genoeg hebben gespaard en vraagt zich af of het onderhand niet tijd wordt weer eens een optocht te houden. Hij acht dat goed voor heel Weert: de middenstand en de ouders die dodelijk ongerust wachten op wanneer, hoe en of hun kinderen terugkeren van optochten in België, Duitsland of van het boerenbal in Venlo. Hij schrijft: ‘praten over de malaise doen we weer na carnaval.’ De redactie van Het Kanton Weert stelt de man gerust: er wordt al over een optocht gepraat. En dat klopte, zo blijkt. Een juichkreet in Het Kanton Weert van 19 januari. ‘De carnavalsoptocht 1934: hij komt er!’ Er is, geïnitieerd door het Voorlopig Comité, een vergadering gehouden onder auspiciën van (VVV) ‘Weert Vooruit’ om de animo voor een optocht te peilen. Dorus Rooymans toonde daar zijn ontwerp voor een ‘luimige carnavalsstoet’. Het moest een groteske carnavalsoptocht worden met als motief de Rogstaekerslegende. De bedoeling is een gezond, vermakelijk volksfeest te creëren met een zodanig uitstraling dat ook (VVV!) veel vreemdelingen komen. De spreker ziet het al voor zich: herauten te paard, prins carnaval uitgebeeld als grote pop en daarachter een kar met een niet van echt te onderscheiden rog. In de stoet de bekende taferelen uit de legende met boeren en boerinnen. Uiteraard muziek en een groep muzikanten die het uitbundig mee te zingen carnavalslied 1934 spelen. Dat moest nog wel worden gemaakt. En Dorus zou Dorus niet zijn als hij niet uitvoerig uitlegt hoe je met simpele attributen tot geweldige creaties kunt komen. Een ovationeel applaus wordt zijn deel en de kiem voor een geweldig feest is gelegd. In een tweede vergadering, opnieuw met de heer Sluyters (voorzitter ‘Weert Vooruit’) als president worden de plannen geconcretiseerd. Eerst wordt het Voorlopig Comité definitief en ondergaat het meteen een naamswijziging: ‘De Raad van Elf + 2’.
Ter vergadering blijkt dat, door toezeggingen uit het verleden en spontaan tijdens de bijeenkomst, er voldoende geldmiddelen voorhanden zijn om de optocht definitief te laten doorgaan. Animo is er al. Een week later staat in de krant een eerste opsomming van groepen en wagens in de optocht. De harmonieën St. Antonius, St. Jozef en St. Franciscus, Wilhelmina ’08, sociëteit Amicitia, S.V Bera, schutterij St. Antonius (Altweert), de gymnastiekverenigingen Jan van Weert en Jan v.d. Croon, v.v. Olympia, Rebellenclub, de buurtschappen Maaspoort en Praalwagen sociëteit Amicitia, 1934.
Leuken, de slagersvereniging, postduivenvereniging ‘De Luchtpost’ en garage Simar. Deze laatste doet niet alleen als reclamewagen mee, maar vooral ook als carnavalsattractie. Andere verenigingen en particulieren worden uitgenodigd zich ook te melden en er wordt een rondgang aangekondigd om de nodige centjes bijeen te garen. Daarnaast ontwerpt Dorus Rooymans een pamflet om reclame voor de Weerter carnaval te maken. De Weerter middenstand kan naar hartenlust adverteren - hoe kolderieker hoe beter - in de weer uit te geven carnavalskrant ‘De Rogstèker’. De organisatoren oogsten lof voor de snelheid waarmee de plannen worden gerealiseerd.
Er bestond toen nog geen VELDEKE met voorkeurspelling….
De optocht wordt in beeld én geluid gebracht door het Polygoon journaal. Het laat een stralende zon zien en veel Weerter en - dankzij de reclame - ‘vreemd’ publiek. Een goed niveau en onvervalste carnavalshumor. Tijdens een vergadering van het Comité Samenwerking Diverse Verenigingen blijkt dat er in 1935 geen optocht door Weert trekt.
De tijd is er niet naar en VVV Weert Vooruit is doende met een folkloristische optocht. Tijdens de carnavalsdagen dus geen openbare festiviteiten. Wel veel vertier en plezier in de bekende Weerter horecagelegenheden die gerenommeerde orkesten inhuren om de juiste sfeer te creëren. Volgens de krant is er echter toch nog wat consternatie. Onder het kopje ‘Een drama’ een berichtje over de situatie die bij de stadsbrug is ontstaan. Carnavalsdinsdag om middernacht sloten de cafés en mensen keerden vrolijk en voldaan huiswaarts. Ineens rukte een jongeman zich los van zijn geliefde en rende het water tegemoet. En zelfmoordpoging? Politie erbij, een zwarte stip in het water…. wat de hoed van die geliefde bleek te zijn….’zo rolt het leven verder, de vasten in’.
We moeten concluderen dat het economisch tij in 1936 geen openbare viering van carnaval toelaat. Het zou ook zo maar kunnen dat men zich hierbij heeft neergelegd, want er zijn geen advertenties van horeca of neringdoenden te vinden in relatie tot dit volksfeest. Wel zijn er spaarzame berichtjes te lezen over gekostumeerde bals bij de voetbalverenigingen Wilhelmina en M.S.V. Moosdijk.
Carnavalslied, 1927
(Couplet 1) ‘k Ben als Weertenaar geboren Weert dat is mijn vaderland Die ouwe stad kan mij bekoren En de meisjes van het land Koeien, kaas en klederdracht Wat een lol, als ‘k met een kater Langs de straat loop in de nacht
Refrein: (na ieder couplet) Daarom, o Weert, Heb ik je lief Daarom, o Weert, Heb ik je lief (Couplet 4) Weert zo gunstig mooi gelegen Aan het water, aan het spoor Industrie nog niet verkregen Met de sneltrein er vandoor Daarom allen nu naar voren Op naar ’t feest in ’t land van Weert Waar de hoog’ Sint Maartens-toren In de vert’ U salueert
(Couplet 8) Boeren, burgers, stad en buiten Op en mede in den stoet Ieder smeert zijn eigen kuiten, Voor de werking van het bloed Wijven, mannen, meisjes, knapen Pakt de rommel bij elkaar Vreugde is thans in Weert te rapen Met de CARNAVAL van ’t jaar
Carnavalslied 1928
(2e Couplet) Ich haai-j mich gesteraovundj - 'n reuze sjansperti-j Ein bieldschoeen jonkmaegdje - veel vuur mich op de kni-j En wi-j vae aafscheid noeeme - waas ich mien hert wieer kwiet en m'n remontoir*) en mien portemonee - och jong waat haai ich spieët Refrein: Ich heb miieen hert gelökkig trok gevoonge 't Laag beej mien poeske inne zieep Oees mooder hieëg't mich good uutgevroonge En aafgekrasj al met un zuuver knieep Wannier ich nog un anger hert zooi veenge Dan ‘advertier ich in dit blaad Det dae ut geen híeët, det van mich kan krieege Vur un good, dik stuk choclaad
* zakhorloge
De Raad van Elf + 2, 1934
Voorzitter: Dhr. Sluyters - ‘Weert Vooruit’
Lamb. Teunissen - Jan v.d. Croon M. Janssen - Jan van Weert Jacq. Erkens - W.S.V. Wilhelmina Baetsen - V.V. Olympia Hendriks - schutterij St. Antonius J. Peeters - Rebellenclub Chr. Rijsen - R.K.S.V. Bera Fr. v.d. Eynden - harmonie St. Antonius Jean Vaessen - sociëteit Amicitia Paulussen - harmonie St. Josef
Secretaris: W. de Vries - ‘Weert Vooruit’ Penningmeester: A. Lenders - ‘Weert Vooruit’
Dorus Rooymans fungeerde als adviseur.
Carnavalslied, 1934
(1e Couplet) Laodj os vastenaovundj veere Springtj en hosjt weer allemaol Zoeë malais en cris wieëre Es toch werkeluk gei schandaal Veertj dan lustig ut fieëst der gekke Danstj en springtj weer wild en woest Mer verzichtig bréktj gein nekke Mer zeetje auch neet al te koest
Refrein: Wieert vuuuroet, Wieert vuuroet! De vastenaovundj trekt joet Dootj allemaol mei, zeetj vrooilijk en blij Wieert vuuroet, Wieert vuuroet Zurgdje vuur dieze stoet
Gepubliceerd op 18 november 2026
Bronnen bij dit verhaal
- John Scheepers, 150 Jaar Stadsvastelaovendj in Weert (2016), pagina 18–33.



